Twee dorpen, één dagtrip
Volendam en Marken zijn twee voormalige vissersdorpjes op de oever van het IJsselmeer, op 25 kilometer van Amsterdam. Ze zijn elk anders van karakter maar worden vaak als dagtrip gecombineerd — er vaart een veerboot tussen de twee dorpen (circa 30 minuten overtocht, €10-12 per persoon).
Volendam is het toeristische dorp: een lange haven, visrestaurants, winkeltjes met souvenirs, rookstuken paling en de mogelijkheid om jezelf te laten fotograferen in traditionele Volendamse klederdracht. Het is commercieel maar niet onaantrekkelijk — de haven met de gekleurde botters en houten huisjes is echt prachtig.
Marken is kleiner, stiller en authentiekere: een eiland (nu verbonden met een dam) met houten huisjes op palen, straatjes die soms zo smal zijn dat er nauwelijks een fiets doorheen kan, en een kerk op een heuvel. Marken heeft minder toeristische infrastructuur dan Volendam maar geeft een beter beeld van hoe de dorpen er vroeger uitzagen.
Wat te doen in Volendam
De haven van Volendam is het centrum van de dagtrip. Loop langs de kade, bekijk de traditionele botters (houten vissersscheepjes), en zoek een restaurant voor gerookte paling of verse haring. Volendam staat bekend om zijn palingsmokers — gerookte paling van het IJsselmeer is hier beter dan waar dan ook.
Het Volendams Museum (Zeestraat 37) legt de geschiedenis van het dorp, de visserij en de klederdracht uit. Entree circa €5. Niet groot, maar de juiste context voor wie het dorp wil begrijpen.
De klederdracht-fotostudio's zijn toeristische kitsch maar populair: je kunt er een echte Volendamse of Markense outfit aantrekken en je laten fotograferen. Dit is een Nederlandse traditie die al meer dan een eeuw teruggaat — zelfs Rembrandt schilderde Volendamse types.
Wat te doen in Marken
Marken is het kleinere en rustigere van de twee dorpen. Het voormalige eiland — nu verbonden met het vasteland via de Markerwaarddijk — bestaat grotendeels uit één kern: de Havenbuurt met de typische houten huisjes op paalstandaards. Die paalconstructie was noodzakelijk: het eiland stond vroeger regelmatig onder water.
Het Museum Marken geeft informatie over de klederdracht en de bijzondere protestantse cultuur van het eiland — Marken was lange tijd zo geïsoleerd dat de bewoners hun eigen dialect, kledingstijl en gewoonten bewaarden. Entree circa €5.
De kerk staat op de hoogste punt van het eiland. Van de verhoogde positie heb je een goed overzicht van het dorp en het IJsselmeer. In het voor- en najaar zijn er soms zeehonden te zien in het meer.
Hoe kom je er
Naar Volendam: Bus 316 van Busstation IJburg in Amsterdam (Amsterdam Centraal > metro Centrumeiland > bus) of bus 314 direct van Amstel Station. Reistijd circa 35-40 minuten. Er rijden ook directe touringcars vanuit het centrum.
Naar Marken: Bus 315 van Busstation IJburg of verbinding via Volendam (veerboot). De veerboot tussen Volendam en Marken (Marken Express) vaart van april tot oktober, circa €10-12 per persoon. In de winter vaart de veerboot niet.
Met de auto: Via de N247 naar Volendam (30 min), dan door naar Marken (10 min via de N247 en de Markerwaarddijk). Parkeerplaatsen zijn er bij beide dorpen. De combinatie auto + veerboot (auto parkeren in Volendam, veerboot naar Marken, terug naar Volendam) is populair.
Plan drie tot vier uur voor de combinatie van beide dorpen.